Once Upon a Time in het Veen

Van Wolfsbarge naar Erica met 100 meter smalspoor en een snertwestern

Once upon a time in het Veen is een 10 weken durende unieke reis met 100 meter smalspoor en een treinstel. Het reistraject volgt de eeuwenlange geschiedenis van de Drents-Groningse vervening. Zoals de grens van de ontginningen van noord naar zuid verschoof, zo wordt het spoor gelegd van het Groningse Kropswolde tot het Drentse Erica. Tijdens de reis worden 10 tijdelijke ‘stations’ gebouwd waar de voorstelling ‘Once upon a time in het Veen’ wordt gespeeld.

De titel van de reis verwijst naar de beroemde Italiaanse spaghettiwestern van Sergeo Leone ‘Once upon a time in the West’, waarin een zelfde pioniersmentaliteit wordt belicht zoals die ook heerste tijdens de grootschalige verveningen in Groningen en Drenthe. Langs de kanalen in het veen ontstonden dorpjes, langs het spoor in het Wilde Westen stations. De beeldtaal van cowboys en westerns brengt het verhaal op een toegankelijke wijze voor het voetlicht. Het toont bovendien een onverwachte parallel tussen turfstekers en goudzoekers.

Smalspoor
Smalspoor (90cm breed) werd populair aan het eind van de 19e eeuw en werd veelgebruikt bij de veenontginningen in Zuid-Drenthe. Een uitgebreid smalspoornet werd aangelegd voor het vervoer van turf naar de fabrieken. De zachte ondergrond maakte het gebruik van lichte locomotieven, rails en wagons nodig. Met dit materieel reist de PeerGrouP van Wolfsbarge naar Erica.

De Spoorploeg
De 100 meter spoor wordt door een spoorploeg aangelegd. De spoorploeg bestaat uit leden van de PeerGrouP, deskundigen van het Industrieel Smalspoormuseum Erica en tientallen vrijwilligers uit de omgeving. De ploeg bouwt het spoor voor de trein op en breekt het achter de trein weer af.  Per dag wordt circa twee kilometer afgelegd. De trein rijdt van Wolfsbarge en De Groeve naar Annerveensche Kanaal, naar Veendam, naar Stadskanaal, naar Buinerveen, naar Valthermond, naar Munnekemoer, naar Foxel, dan naar Klazinaveen en eindigt in Erica. De route is op de kop af 100 kilometer.

De voorstelling, een snertwestern!
Aan het einde van iedere werkweek wordt een station en een tribune gebouwd. Hier speelt op de vrijdag- en zaterdagavond de muzikale ‘snertwestern’ Once upon a time in het veen. Het verhaal is geënt op de filmklassieker maar omgetoverd naar de monumentale, uitgestrekte veenkoloniën van Groningen en Drenthe.

Het spoor trekt door het weidse veenlandschap, op zoek naar het nieuwe goud. Gelukzoekers en vuurvreters maken de dienst uit. Als de karavaan verder trekt blijven spookdorpen en armoedzaaiers achter. Het verhaal krijgt een onverwachte lading als een boer met hulp van twee vrijbuiters de spoorwegmagnaat te slim af is.