De Sector

September 2005 t/m oktober 2006

Op een kale akker van 10 hectare bouwde de PeerGrouP een kasteel van 11.000 strobalen. Een jaar lang, van augustus 2005 tot en met augustus 2006, was dit bouwwerk het centrum van voorstellingen, concerten, exposities en debatten waarin de agrarische sector centraal stond.

Tijdens dit landbouwproject met als titel `De Sector’ keken onder andere theatermakers, landbouworganisaties en publiek in elkaars keuken. Zaken als de macht van voedsel, het gebruik van landbouwgrond, landschapsinrichting, technologische ontwikkelingen kwamen aan de orde. Voor dit project werd samengewerkt met verschillende partners. Het uitwisselen van kennis, kunde en ervaring was onmisbaar bij de technische en inhoudelijke totstandkoming van de verschillende projecten.

Bij de start van het project werd begonnen met de bouw van enkele houten werkstations op de kale akker die dienen als werkruimte, ontmoetingsplek, bibliotheek, eetruimte. Het waren de basisstations voor het landbouwproject. In de eerste helft van 2005 zijn deskundigen op het gebied van landbouw, milieu, voedsel etc. uitgenodigd hun verhaal te vertellen. Zo ontstonden de eerste ideeën voor de vorm en inhoud van de verschillende projecten. `De Sector’ was een zogenaamd `groeiproject'. Een deel van het programma stond vast maar er bleef ruimte voor nieuwe ideeën en plannen. Zo konden bijvoorbeeld debatten van invloed zijn op de theatermakers en konden kunstenaars verkregen inzichten verder ontwikkelen. Er was al een aantal projecten gepland, maar zoals gezegd kon `de Sector’ zich in 2005 en 2006 blijven ontwikkelen. Het strokasteel was een ode aan de landbouw. Een plek waar het verleden verbonden werd met het heden en de toekomst. In juni 2005 startte de bouw van kasteel met 10 meter hoge muren en een binnenplaats van 15 x 15 meter. Het kasteel is een plek voor ontmoeting, voorstellingen en concerten, debat en dialoog, diners en informatie. Het kasteel blijft tot en met augustus 2007 staan.

Het kasteel is ontworpen door Robbert van der Horst. “De essentie van al mijn projecten is de vraag: wat betekent het als een mens zich vestigt? Hoe doet-ie dat en hoe heeft-ie het door de tijden heen gedaan? Daar geef ik een eigen antwoord op en invulling aan. Het idee dat ik had was een gebouw te maken dat een aantal elementen had. Het element van verdediging, maar dan niet als één groot blok, maar als twaalf individuele torens. Geen ommuring, maar een samenstelling van losse eenheden die op zichzelf kunnen dienen als woon- of opslagruimte. In zekere zin vormen ze ook weer een muur, waardoor er een binnenruimte ontstaat. De schakeling van die twaalf eenheden vormt samen een kasteel.”

Makers

Artistieke leiding: Sjoerd Wagenaar
Zakelijke leiding: Cis van Helmond
Technische productie: Jelle Snijder
Productieleiding: Jeroen de Boer
Coördinatie bouw: Auke Ykema
Lichtontwerp: André Pronk
Catering: Elles Kiers
Externe communicatie & sponsoring: Elly Jonker, Henk Keizer
Artistiek medewerker: Henry Alles
Acteurs: Guus Boswijk, Jurg Molenaar, Wouter van Oord
Technicus: Nico Wijnberg
Stagiaire: Marloes van der Hoek

Partners:
Kenmerkend voor PeerGrouP is dat de groep sectoroverschrijdend werkt door allianties aan te gaan met partners buiten de theater- en kunstwereld. Partners met wie de PeerGrouP samenwerkte zijn het Ministerie van LNV, het Ministerie van Justitie, P.I. Veenhuizen, het Ontwikkelingsbureau Veenhuizen, de Gemeente Noordenveld, de Provincie Drenthe, het Gevangenismuseum Veenhuizen, de Rijksuniversiteit Groningen en verschillende bedrijven uit de Noordelijke provincies. Zij hielpen PeerGrouP met materiaal, de locatie, personeel, specialistische kennis en contacten.

Met dank aan:
Layher steigerbouw, Reisiger Verhuur, DGMR brandpreventie, Gjaltema, Van der Wiel infra & milieu BV, R&M Spreeuwenberg, Ingenieursbureau Wassenaar, P.I. Veenhuizen Jelle Snijder - technische produtie; Auke Ykema & Robbert van der Horst - coördinatie bouw; Auke Ykema/Aart Jilesen/Toby Eleveld/Andries Eleveld & Jeroen Oosterhof - kasteelbouwers; Merijn van der Voet - runner

> Terug naar boven

Interview met Sjoerd Wagenaar over De Sector

“De PeerGrouP is eigenlijk niet echt ontstaan”, zegt Sjoerd Wagenaar, artistiek leider van de PeerGrouP, vrij vertaald groep van gelijkgestemden. “Het is begonnen in Nieuweschans. Ik voelde me niet prettig in het westen, waar ik in Amsterdam net afgestudeerd was aan DasArts. Ik wilde iets met de mensen en het landschap in het noorden doen. Op een gegeven moment kwam er van de toenmalige burgemeester van Nieuweschans de opdracht iets in zijn dorp te gaan doen. Dat ging qua organisatie en financieën echter ver boven m'n pet. Cis (van Helmond, de huidig zakelijk leider van de PeerGrouP, red.) kende ik al van Frascati in Amsterdam. Ik kwam haar weer tegen in Praag, waar een deel van Klepperrek stond. We hadden daar ellenlange gesprekken en ze zei: ‘als je iets wilt moet je me bellen.’ Ik had toen al het vermoeden dat er meer dingen op me af zouden komen.

” Hoezo had je dat idee? “Het was een soort gevoel. Ik kon Cis nog niets beloven, maar een half jaar later kwam er vanuit Nieuweschans de vraag iets te doen met het boek van Frank Westerman, De Graanrepubliek. Toen heb ik haar accuut gebeld en gezegd dat ze moest komen. Ik onttrok haar letterlijk aan het Amsterdamse. Ze wist ook niet dat ze in de modder terecht zou komen. Ze ging echter gelijk overstag toen ze de locatie zag, de restanten van een oud remisegebouw. Er deden toen al mensen mee die nu nog steeds voor de PeerGrouP werkzaam zijn, zoals Henry Alles en Elles Kiers. We hebben daar een langere periode gewerkt, zo'n driekwart jaar. We hebben echt contact proberen te leggen met de lokale bevolking, want we wisten dat we daar geen groots publiek naartoe zouden trekken. Hoe je dat doet? Je gaat naar de mensen toe en wil niet als kunstenaartje in een afgesloten ruimte zitten. Juist dat contact zoeken met de plaatselijke bevolking, dát is belangrijk. Je práát met mensen. Doet interviews over de geschiedenis. Wat hun affiniteit is met het landschap. Dat kom je te weten door veel meer open te staan en daadwerkelijk te luisteren naar wat de mensen te zeggen hebben.”

“Eigenlijk ontstond daar wat de PeerGrouP nu eigenlijk is”, zegt Wagenaar over Te Gast In De Graanrepubliek. “Het lange werken en het lange onderzoeken. Het lang in discussie zijn. Cultuur ontstaat overal. Je maakt het overal en je kan het ook met de lokale bevolking doen.” De werkwijze van het gezelschap is nooit hetzelfde. Wagenaar is daar heel stellig in: “Nee, de voorstellingen hebben geen handtekening. Ik hou ook van een soort van haaksheid. Dingen mogen haaks op elkaar staan. Ik vind het leuk om divers en met veel verschillende mensen te werken. Ik hou van diversiteit. Ik zou binnen de PeerGrouP bijvoorbeeld ook graag dingen met film willen doen, maar dat vereist weer meer tijd en voorbereiding. Daarom werk ik graag een langere periode aan een project.”

Het locatieproject De Sector duurt een jaar. Volgens Sjoerd Wagenaar past de lange duur prima bij de uitgangspunten van de PeerGrouP: “Er komt zoveel meer materiaal vrij als je onderzoek doet en jezelf daar de tijd voor gunt”, zegt hij. “De Sector blijft een open situatie. Het is een mooi voorbeeld: Edison heeft 2000 manieren gevonden hoe je niet een lamp moet maken. En die ene keer vond hij het wel. Dat vind ik wel typerend.”

De voorstelling waarmee De Sector begint draagt de titel Groeikoorts. Het thema is voedsel en macht, een concept dat Wagenaar voor het eerst gebruikte bij zijn afstudeerwerk Klepperrek. “Ik had toen al het idee ‘hier kan ik jaren mee door’, zegt hij. “Ik kan me nog heel goed herinneren dat de eerste paprika in de winkel lag en niemand die vrat. Nu worden ze zelfs in Nederland verbouwd. Wat doet eten met je lichaam? Hoeveel gewassen zijn er nog die we totaal niet kennen náást de paprika? Vragen over genetische manipulatie van planten en dieren. Er zit zóveel materiaal in het thema, het is zó groot. Ik dacht ‘hier kan ik wel honderdduizend voorstellingen mee maken’.”

Waar Wagenaar voor waakt is dat vele mogelijkheden van het thema uitmonden in een bepaalde stijlvastheid. Vandaar dat De Sector naast uiteenlopende theatervoorstellingen ook ruimte biedt aan debatten over de vele facetten van de landbouw. Daarnaast is er een speels project gebaseerd op technologische vernieuwing in de agrarische sector: met behulp van een satelliet en een gps-gestuurde tractor wordt er naast het strokasteel een patroon van bloemetjes ingezaaid. “De PeerGrouP zoekt naar een openheid in stijl”, aldus Wagenaar. Volgens hem zou de landbouwpolitiek baat hebben bij dat concept. “Je moet altijd in discussie blijven en geen regels en wetten neerleggen om het er tien jaar later weer eens over te hebben. Je moet bljven zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Er zijn vragen die misschien nooit beantwoord worden, zoals het broeikaseffect en andere milieuproblemen, maar je moet met elkaar blijven praten en een soort harmonie vinden.

” Hij is zich bewust van de omvang van het landbouwthema, maar ziet dat niet als een probleem. Integendeel zelfs. “Het is leuk om er onderdeeltjes uit te pakken en daar dingen mee te doen”, zegt hij. “Ik hoop dat de PeerGrouP in die zin nooit een stijl krijgt, of een manier van maken. Maar wel op actuele wijze kunst, cultuur, samenleving en politiek bij elkaar kan brengen om op een bepaald moment een statement te maken. Even stil te blijven staan en te beseffen ‘Oh ja, we kunnen ook die kant opdenken’. Dat is leuk, want ik denk dan mee in een groter geheel en maak niet alleen maar een kunstuiting, kunst om de kunst. Ik maak dan deel uit van deze wereldgemeenschap. Het is wel leuk die gedachte wereldwijd terug te zien bij andere makers en organisaties.” Wagenaar noemt het Eden Project, ’s werelds grootste broeikas met daarin twee volledige functionerende biotopen. De kas staat in het zuid-Engelse Cornwall en biedt ruimte aan educatieve en culturele projecten die uitgaan van milieuvraagstukken. Hij noemt ook de locatietheatermakers Mike Pearson en John Malpede. De eerste is afkomstig uit Wales, voorheen artistiek leider van Brith Gof en momenteel werkzaam bij zijn eigen gezelschap Pearson/Brookes. Malpede maakt in Amerika locatievoorstellingen met onder meer drugsverslaafden. “Overal ter wereld vind je wel gelijkgestemden”, besluit Wagenaar. “Zoek die openheid, zoek die discussie.”

> Terug naar boven