PeerGrouP

Op locatie!

De PeerGrouP maakt locatietheater in het Noorden van Nederland. Locatietheater waarbij niet in de eerste plaats de locatie centraal staat maar de mensen: de gemeenschap die bij die locatie hoort.

Iedere locatie, iedere plek, heeft een geschiedenis en kent een bepaalde thematiek, en aan iedere locatie zijn mensen verbonden. Die mensen, met hun verhalen, hun geschiedenis, hun problemen, hun feesten en hun eigenheid, vormen voor de PeerGrouP steeds weer de inspiratiebron.

Mobiele Theaterwerkplaats

Een werkplaats is een plek waar je timmert, zaagt of last en een werkplaats is een plek waar jonge theatermakers de kans krijgen het vak in de praktijk te leren. De Mobiele Theaterwerkplaats van de PeerGrouP is allebei.

De Mobiele Theaterwerkplaats wordt gevormd door 4 containers die waar dan ook te plaatsen zijn. Een container met een hout- en metaalwerkplaats, een container met licht en geluidsapparatuur, een container met een mobiele keuken en een laatste container met douche, toilet en kleedruimte. Alles wat je nodig hebt om op locatie theater te maken. Maar de Mobiele Theaterwerkplaats is ook een opvatting over hoe locatietheater gemaakt moet worden, een werkwijze, een methode.
 
Bij het werken op locatie gaat het er om dat je werkt vanuit wat de locatie je te bieden heeft. Dat kan gaan om spullen of om een plek… het gaat in ieder geval over mensen en de verhalen van die mensen. Dat is het eigenlijke materiaal waarmee je werkt. Om bij mensen en hun verhalen te komen is het nodig dat je je op de locatie vestigt. Af en toe gaan kijken en je plan thuis bedenken werkt niet. Belangrijk is dat je er de tijd voor neemt zodat je rustig een relatie opbouwt.

Het werken op locatie zoals hierboven is beschreven, is evengoed geen dogma. Het kan ook anders en het gaat ook bij ieder project anders.

Thema’s & beginpunten

In principe kun je overal locatietheater maken. De PeerGrouP doet dat niet. De PeerGrouP kiest er voor om vanuit een thuisbasis in het Drentse Veenhuizen op het platteland te werken en een publiek aan te spreken van plattelandsbewoners. De reden: een diep gevoelde verbondenheid met het leven en werken op het platteland.

Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft Nederland geen ruraal gebied. Daarvoor is het te dichtbevolkt. Toch is Nederland al jaren Europa’s grootste exporteur van agrarische producten. Hoe kan dat? In de komende jaren (voor 2013) zullen grote veranderingen worden doorgevoerd met betrekking tot de Europese landbouwsubsidies. In het meest pessimistische scenario blijft er geen goedlopend boerenbedrijf meer over. Geen koe meer in de wei? In een positief scenario is dit het  moment waarop duurzame, biologische en diervriendelijke landbouw de kans krijgt die het verdient. Alleen maar blije koeien in de wei? Was drugsgebruik ooit vooral iets van de stad, onderzoek wijst uit dat speed tegenwoordig vooral wordt gebruikt door jongeren op het platteland. Gaat het leven op het platteland niet snel genoeg of is het een gebrek aan erkenning of zelfvertrouwen?

Wat vaststaat is dat het leven in ruraal gebied, de agrarische sector, het landschap en hoe daar mee omgegaan wordt, onderwerpen zijn die aan grote veranderingen onderhevig zijn. Veranderingen die plattelandsbewoners dagelijks om zich heen zien. Veranderingen waar men zich, hoe dan ook, een mening over vormt.

De geschiedenis, en met name de manieren waarop de geschiedenis het landschap gevormd en veranderd heeft, vormt ook een thematiek die blijft boeien. Of het nu gaat om een dorp dat is ingesloten tussen drie snelwegen, of om een bos dat aangelegd is om de plek te verbergen waar ooit Nederlands eerste vluchtelingenkamp (voor de Molukse KNIL militairen) te vinden was. Door middel van theater kunnen een geschiedenis en een landschap opnieuw tot de verbeelding gaan spreken.

Vormen, grenzen… overschrijden

Wat de voorstellingen van de PeerGrouP gemeenschappelijk hebben is dat het publiek op een actieve manier bij de voorstelling betrokken wordt en dat de locatie waar gespeeld wordt daar een grote rol in speelt. Wat het publiek meemaakt en beleeft, is waar het uiteindelijk om gaat.

De PeerGrouP maakt locatietheater dat vaak, om een onderwerp zo goed mogelijk te belichten of een verhaal zo goed mogelijk te vertellen, buiten de gangbare, klassieke of traditionele vormen treed. Het kan toneel worden, met tekst en met acteurs in rollen, maar het kan ook dans zijn of muziek of een combinatie… of nog iets heel anders. Vaak bevind het werk van de PeerGrouP zich op het snijvlak van verschillende disciplines of opvattingen.

Het snijvlak tussen betoog en verhaal bijvoorbeeld. PeerGrouP voorstellingen hebben regelmatig een documentair karakter, waarbij niet een verhaallijn of personage centraal staat maar een thema, een gebeurtenis of geschiedenis.

In PeerGrouP voorstellingen speelt het visuele aspect een belangrijke rol. Het visuele aspect zie je niet alleen terug in de voorstellingen zelf, waarin door middel van sterke en trefzekere beelden een flink deel van het ‘verhaal’ verteld wordt, maar ook om de voorstellingen heen. De PeerGrouP nodigt kunstenaars uit hun werk te exposeren bij voorstellingen. Ook wordt jaarlijks een expositie op locatie georganiseerd.

De PeerGrouP wil in de voorstellingen alle zintuigen aanspreken. Het theaterpubliek gezamenlijk iets laten proeven en/of eten is een vorm gebleken waarbij theater heel dicht bij het publiek kan komen zonder dat het publiek zich voor deze nabijheid afsluit. Bij het werk van Kookkunstenares Elles Kiers (artistieke kern PeerGrouP) speelt evengoed niet alleen de zintuiglijke ervaring een rol maar ook sociale impact van het gezamenlijk eten en ervaren.

Het snijvlak tussen amateur en professioneel, ten slotte, vormt ook een gebied waar de PeerGrouP in geïnteresseerd is. In PeerGrouP voorstellingen spelen met enige regelmaat naast professionals ook amateurs mee. De PeerGrouP probeert altijd verbindingen te leggen met de mensen uit de directe omgeving en past ideeën en methoden uit de Community Art toe, zonder dat daarbij het initiatief geheel bij de ‘Community’ komt te liggen.

Peer Historie

Artistiek leider Sjoerd Wagenaar begon zijn carrière als woningstoffeerder, etaleur en meubelmaker. Te eigenzinnig om het werk uit te voeren zoals dat verwacht werd, werd hem geadviseerd eens op een kunstacademie te gaan kijken. Van het een kwam het ander: Van de Academie Minerva in Groningen, naar werken in de praktijk, naar het Dasarts van Ritsaert Ten Cate in Amsterdam. Daarna weer terug aan het werk: een groot aantal producties met als hoogtepunten een voorstellingsreeks onder de noemer ‘Zappsnacks’ en de voorstellingen Strak Stuk, Waterkracht en Klepperrek.

Toen Sjoerd Wagenaar met zijn voorstelling Klepperrek Nederland vertegenwoordigde op de Quadriennale in Praag, leerde hij Cis van Helmond kennen. De ‘klik’ was er direct en in het najaar van 2000 werd de PeerGrouP opgericht. In de beginjaren werd alleen op projectbasis gewerkt. Het werden grootschalige locatievoorstellingen waarin professionals en vrijwilligers samenwerkten. Bv. Te gast in de Graanrepubliek en  Faust Inc.

Vanaf 2005 krijgt de PeerGrouP structurele subsidie voor een periode van 4 jaar
en werd uitgenodigd zich te vestigen in een loods in Veenhuizen. Nu waren de middelen beschikbaar om verder te kijken dan projectmatig werken tot dan toe had toegestaan. Een belangrijk resultaat daarvan was het project De Sector. Een project waarin een tijdelijk gebouw (een kasteel, gemaakt van 10.000 strobalen) werd gebouwd dat de thuisbasis vormde  voor theatervoorstellingen, beeldende kunst, en debatten. Een jaar lang artistieke aandacht voor verschillende aspecten van de agrarische sector. Het werd een geweldig project waarbij de vaak opzienbarende samenwerkingsrelaties een grote invloed op de omgeving uitoefenden. Locale boeren en jonge gedetineerden uit de gevangenis in Veenhuizen werkten bijvoorbeeld gezamenlijk mee bij de bouw.

In 2006 verliet Cis van Helmond de PeerGrouP. Haar andere verantwoordelijkheid, bij Theaterwerkplaats Generale Oost in Arnhem, bleek niet langer te combineren met het werk voor de PeerGrouP. Valentijn Fit, daarvoor werkzaam bij het Noord Nederlands Toneel, nam de taak van haar over.

In 2006 werd bij het project Wacht FF voor het eerst gewerkt vanuit de Mobiele Theaterwerkplaats. Het werd een nieuw ijkpunt. In dit project kwamen veel van de ‘losse’ elementen uit eerdere projecten op een harmonieuze manier samen: een langere tijd werken op locatie, de gemeenschap betrekken bij het werkproces, jonge makers een kans bieden te laten zien wat ze kunnen en werken met een groep locale jongeren. Wacht FF werd een project (met en over het dorp Wachtum) waarin locale geschiedenissen en verhalen de bron vormden voor een voorstelling over thema’s die spelen op wereldschaal. Het werd een bijzondere, mooie en in zijn eenvoud heel toegankelijke voorstelling die mensen uit het dorp en daarbuiten in grote getale zijn gaan zien.

In 2007 is, vanuit de positieve ervaring met het werken met jongeren bij de voorstelling Wacht FF, gestart met PeerJonG. Onder de noemer PeerJonG werkt een groep jongeren (leeftijd 15 t/m 21 jaar) een jaar lang samen met de PeerGrouP. Ze krijgen les in alle aspecten van het maken van theater op locatie, maken daarbij twee voorstellingen, functioneren als ‘Jongeren Ambassadeurs’ voor de PeerGrouP en helpen mee bij de andere PeerGrouP projecten.

Een andere belangrijke vernieuwing in 2007 was dat er voor het eerst met een locatievoorstelling werd gereisd. In het project Noabers wordt een ‘decor’ dat bestaat uit vier houten skeletten van boerenschuren, in een dorp neergezet voor een voorstelling over Noaberschap (de traditie elkaar als buren te helpen). In de voorstelling wordt een van de schuren uiteindelijk gezamenlijk door het publiek opgetild en verplaatst.

In 2007 won Sjoerd Wagenaar de Culturele Prijs van Drenthe. Eens in de drie jaar wordt die uitgereikt aan iemand die het culturele veld in Drenthe versterkt.

De PeerGrouP ging het eerste kunstenplan (2005 - 2008) in als flexibele productiekern rond Sjoerd Wagenaar, maar is in die vier jaar een stuk groter en breder geworden. Aan het einde van deze eerste kunstenplanperiode tekenen zich binnen de PeerGrouP drie pijlers af met ieder eigen doelen en een eigen werkwijze: De Mobiele Theaterwerkplaats,  jongerengroep PeerJonG en De Afleiding: kenniscentrum voor locatietheater.

In de zomer van 2008 werd duidelijk dat de PeerGrouP ook in de periode 2009-2012 subsidie krijgt. Wordt vervolgd…

English

On-site!

The PeerGrouP produces site-specific theatre in the northern provinces of the Netherlands, theatre that is perhaps more community-specific than site-specific as it is places the people that belong to the site at its centre.

Every site, any site has a history and a theme of its own. Every site involves people. It’s the people, their stories, histories and individuality, the sad events and feast-days that inspire the PeerGrouP.

Mobile theatre workshop

A workshop is a place for hammering, sawing and welding. A workshop is also a place where young theatre makers can gain practical experience. The PeerGrouP’s mobile theatre workshop consists of 4 containers that can be moved to and placed on any site. One container is for carpentry and metalwork; one for light and sound equipment; one is a mobile kitchen; and another one has toilets, showers and dressing rooms. Everything you need to make site-specific theatre. But the mobile theatre workshop is also a concept of how to produce theatre on-site, it’s a mode of operation, a method of working.

Working on-site means you start from what the site has to offer: these may be things, the place itself…but always people and the people’s stories. That is the basis for your work. You need to spend your days and nights there to get to know the people and their stories. An occasional visit for working out a plan at home doesn’t work. It’s important that you take time for a relationship to develop. Making site-specific theatre is however never dogmatic. There are different ways and every project adds new ways.

Themes & basis

In principle site-specific theatre is not restricted to a particular area. The PeerGrouP’s theatre is. The PeerGrouP has chosen to work from a home base in Veenhuizen, a rural village in the province of Drenthe and to attract a public of rural residents. The reason is a deep felt connection with life and work in the country.

According to the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) there are no rural areas left in the Netherlands, it is too densely populated. Still, the Netherlands have been for years now Europe’s foremost exporter of agricultural produce. How does this add up? In the next few years (till 2013) major changes concerning European agricultural subsidies will be implemented. A pessimistic scenario leaves no room for profitable farming. No more cows in the fields? An optimistic scenario makes this a turning point, where sustainable, biological farming, with respect for animals finally gets a fair chance. Only happy cows in the fields? The use of drugs used to be associated with life in the city, but research has shown that nowadays speed is taken mostly by young people in the country. Is rural life simply not fast enough or is lack of acknowledgement and self-assurance the reason?

What is certain is that rural life, the agricultural sector, the landscape and our plans with it, are themes that are subject to major changes. Changes that are a fact of daily life for the rural population, changes that must be considered. History, and especially the way history shapes and changes the landscape, is a theme of continuing interest, whether it is about a village locked in by three highways or a wood that was planted to cover the place where once the first Dutch refugee camp was located (for the KNIL-military from the Moluccan islands). Theatre can give voice to history and landscape.

Art forms, boundaries…breaking new grounds

A shared characteristic for PeerGrouP productions is that he public is actively involved in the performance and that the site largely defines the kind of involvement. The experience of the public is the main thing.

The PeerGrouP produces site-specific theatre that, more often than not, steps outside the boundaries of accepted, classical or traditional art forms in order to give a theme its proper due or to be able to tell a story in the proper way. Theatre can be a play, with a script and actors playing their parts, it can be a dance performance, music or a combination…or something completely different. PeerGrouP productions tend to cut through existing boundaries and in doing so break new grounds.

For example the cutting edge between argumentation and storytelling. PeerGrouP performances are known for their documentary nature with the attention focused not on the story or a character, but on a theme, an event or a history.

The visual aspect plays an important part. Performances are carried by strong and well-chosen imagery. But performances are also encapsulated in visual play. The PeerGrouP invites artists to exhibit their work during performances and every year there is an on-site exhibition.

The PeerGrouP wants its performances to appeal to all the senses. To have the public taste or eat something together has proven to be a form of theatre that reaches out to the public, without the public minding this involvement. As a member of the artistic core of the PeerGrouP, food artist Elles Kiers wants to stimulate the senses but is as much concerned with the social impact of communal eating and experiencing food.

Finally, the cutting edge between professional and amateur has the interest of the PeerGrouP. Regularly, performances are played by combinations of professionals and amateurs. The PeerGrouP always tries to connect with local people and uses ideas and methods from community arts, but never gives the initiative completely over in the hands of the community.

Peer history

Artistic leader Sjoerd Wagenaar started out as a house decorator, window-dresser and furniture maker. Too self-willed to carry out the work as expected, he was advised to consider art school. One thing led to another: from the Academie Minerva in Groningen tot practical experience to Ritsaert ten Cate’s Dasarts in Amsterdam and back again to practical experience, which resulted in a large number of productions, the highlights of which are Strak Stuk, Waterkracht and Klepperrek and a series of performances called Zappsnacks.

When Sjoerd Wagenaar was chosen to represent the Netherlands with his production Klepperrek for the Prague Quadrennial, he met Cis van Helmond. They hit it off immediately and in the fall of 2000 the PeerGrouP was a fact. During the first few years the work consisted of self-contained projects that developed into large-scale site-specific performances with professionals and amateurs working together as in Te gast in de graanrepubliek and Faust Inc.

In 2005 the PeerGrouP was allocated a structural subsidy for a period of four years and was asked to make a large shed in Veenhuizen its home base. This enabled the PeerGrouP to look further ahead than the next production. Its direct result was De sector, a project that involved the building of a temporary castle made out of 10,000 bales of straw, where theatre performances, dramatic exhibitions and debates took place. For one year agriculture in all its aspects was the main focus. The project was a great success, not least because of the amazing and unexpected collaborations that were to have a major influence on the community. For example, local farmers and young prisoners, detained in Veenhuizen, jointly helped with the building of the straw castle.

In 2006, when she was no longer able to combine her work for the PeerGrouP with her responsibilities at the theatre workplace Generale Oost in Arnhem, Cis van Helmond left the PeerGrouP. Valentijn Fit, formerly of the Noord Nederlands Toneel, took over her tasks.

The mobile theatre workshop was used for the first time in 2006 for the project Wacht FF. It set a new standard. Different elements of earlier productions combined harmoniously: a prolonged period of working on-site, involvement of the local community in the production process, offering an opportunity to young theatre makers to show what they’re worth and cooperation with a group of local young people. Wacht FF developed into a project (in and about the village of Wachtum) with local history and stories as a starting point for a performance on themes that are of global interest. It was a unique production, that in all its simplicity attracted a large number of people from the village and its surroundings.

The cooperation with young people was a happy experience and led to the foundation of PeerJonG. PeerJonG offers a group of young people, between 15 and 21 years of age, the opportunity to work for one year with the PeerGrouP. In the process of staging two productions, they get to know all the ins and outs of making site-specific theatre. They are, besides, the PeerGrouP’s ‘Young Ambassadors’ and help produce other PeerGrouP productions as well.

The year 2007 saw another major innovation: a mobile site-specific performance. The project Noabers involved four farmers’ sheds in skeleton form that were set up as a stage for a performance about ‘noaberschap’ (neighbourliness: the tradition to help one another as neighbours). During the performance one of the four skeleton sheds was actually lifted by the public and moved to another place.

In 2007 Sjoerd Wagenaar was awarded the Culturele Prijs van Drenthe, an award that is presented once every three years to someone who made an important contribution to culture in the province of Drenthe.

The first long term artistic plan (2005–2008) saw the PeerGrouP as a flexible core of producers centered around Sjoerd Wagenaar, but during this period the PeerGrouP grew in numbers and widened its scope. By 2008 the outline showed three pillars that are defined by their own aims and methods: the mobile theatre workplace, PeerJonG and ‘De Afleiding’, a centre for sharing knowledge and experience on site-specific theatre.

 In the summer of 2008 the PeerGrouP was informed that the subsidy for another four years (2009–2012) has been granted. To be continued…